12 Mayıs 2010 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 27579

TEBLİĞ

Çevre ve Orman Bakanlığından:

TEHLİKESİZ VE İNERT ATIKLARIN GERİ KAZANIMI TEBLİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

             Amaç

             MADDE 1 – (1) Bir faaliyet sonucunda ortaya çıkan tehlikesiz ve inert atıkların çevreye olabilecek olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi, atık miktarının azaltılması, geçici depolanması, geri kazanım tesislerinin kurulması ve bu tesislerin çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanmasına yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesi için gerekli idari ve teknik esasların düzenlenmesidir.

             Kapsam

             MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ; sınai ve ticari faaliyetlerden üretim tesislerinden ve ürünlerin kullanımından kaynaklanan tehlikesiz ve inert atıkların üretildikleri yerlerde ayrı toplanması, geçici depolanması, taşınması, geri kazanılması, yeniden kullanılması ve değerlendirilmesine ilişkin esasları kapsar.

             (2) Bu Tebliğ hükümleri; 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-IV’ünde sunulan Atık Listesinde yer alan tehlikesiz atıkları kapsamaktadır.

             (3) Bu Tebliğ hükümleri;

             a) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-IV’ünde sunulan Atık Listesinde yer alan ve başka bir mevzuat ile yönetimi düzenlenmiş atıkları,

             b) Madenlerin aranması, çıkarılması, işletilmesi, fiziki ve kimyasal işleme tabi tutulması sırasında ortaya çıkan atıkları,

             kapsamaz.

             Dayanak

             MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ; 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 1, 3, 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu maddesine, Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve 29/4/2009 tarih ve 27214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik esaslarına dayanılarak hazırlanmıştır.

             Tanımlar

             MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;

             a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

             b) Çevre lisansı: Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte yer alan Çevre Lisansı tanımı,

             c) Geçici depolama Alanı: Atıkların geçici olarak biriktirildiği alanı,

             ç) Geri kazanım: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-II B’sinde yer alan işlemlerden herhangi birisini,

             d) İnert atık: Fiziksel, kimyasal veya biyolojik olarak önemli derecede herhangi bir değişime uğramayan, çözünmeyen, yanmayan, fiziksel veya kimyasal olarak reaksiyona girmeyen, biyolojik bozulmaya uğramayan veya temas ettiği maddeleri çevreye veya insan hayatına zarar verecek şekilde etkilemeyen ve toplam sızıntı kabiliyeti ve ekotoksisitesi önemsiz miktarda olan, özellikle yüzey ve yeraltı suyu kirliliği tehlikesi oluşturmayan atıkları,

             e) İşletmeci: Geri kazanım tesisinin işletilmesinden sorumlu özel ya da tüzel kişiyi,

             f) Kanun: 2872 sayılı Çevre Kanununu,

             g) Tehlikesiz atık: Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-IV’ünde işaretlenmemiş atıklar ile (M) ile işaretlenmiş atıklardan EK-III/B’sinde yer alan eşik konsantrasyonun altında bir değere sahip olan atıkları,

             ğ) Üretici: Faaliyetleri sonucu tehlikesiz ve/veya inert atık oluşumuna sebep olan kişi ve/veya tehlikesiz ve/veya inert atığın bileşiminde veya yapısında bir değişikliğe sebep olacak ön işlem, karıştırma veya diğer işlemleri yapan gerçek veya tüzel kişiyi,

             ifade eder.

             Genel esaslar

             MADDE 5 – (1) Tehlikesiz ve inert atıkların sahipleri ve taşıyanları tarafından denizlere, göllere, akarsulara, ormanlara veya herhangi bir yere dökülmesi ve Bakanlığın çevre lisansı verdiği tesisler dışında geri kazanımı yasaktır.

             (2) Atık üreticileri tehlikesiz ve inert atıklarını geri kazanmayı planlamaları halinde bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslara göre yapmakla yükümlüdürler.

             (3) Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar, Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek II-A’sı kapsamında belirtilen yöntemlerden biriyle bertaraf edilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

             Bakanlığın görev ve yetkileri

             MADDE 6 – (1) Bakanlık;

             a) Tehlikesiz ve inert atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlayan program ve politikaları belirlemekle, bu Tebliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla,

             b) Tehlikesiz ve inert atıkların geri kazanımına yönelik Tehlikesiz/İnert Atık yönetim planı yapmakla veya yaptırmakla ve halkın bilgilenmesini sağlamakla,

             c) Tehlikesiz ve inert atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde geri kazanımına yönelik yönetimine ilişkin teknoloji ve yönetim sistemlerinin kurulmasında ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamakla,

             ç) Tehlikesiz ve inert atık geri kazanım tesislerine çevre lisansı vermekle ve bu tesisleri denetlemekle

             yükümlüdür.

             (2) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda tebliğde belirtilen yetkilerinin bazılarını, sınırlarını belirleyerek il çevre ve orman müdürlüklerine devredebilir.

             İl çevre ve orman müdürlüklerinin görev ve yükümlülükleri

             MADDE 7 – (1) İl Çevre ve Orman Müdürlükleri;

             a) Atık üreticisinin tesisinden kaynaklanan tehlikesiz ve inert atıklarının geri kazanımına yönelik hazırlamış olduğu atık yönetim planlarını değerlendirmek, hazırlanan yönetim planlarının uygulanmasını sağlamakla,

             b) Her bir tehlikesiz ve inert atık için, ayda 3000 (üçbin) kilogramdan az tehlikesiz ve inert atık üreten atık üreticisinin atıklarını geri kazanıma kadar bu Tebliğin 10 uncu maddesinde tanımlanan tehlikesiz ve inert atık geçici depolama şartlarına uygun olarak tesis sahası içinde gerekli tedbirleri alarak, Tebliğe uygun şekilde geçici depolanmasını kontrol etmekle ve bu faaliyetleri denetlemekle,

             c) İl sınırları içinde bulunan tehlikesiz ve inert atık geri kazanım tesislerinin Bakanlıkça verilen çevre lisansı belgelerindeki koşullar doğrultusunda işletilmelerini sağlamak, bu maksatla gerekli denetimleri yapmak, tesislerin bilgi, belge ve teknik raporlarını düzenli olarak kontrol etmek, değerlendirmek ve Bakanlığa rapor etmek, tesisin çevre lisansı şartlarına uygun çalışmadığının tespiti halinde gerekli kanunî işlemleri yapmak ve Bakanlığa bilgi vermekle,

             ç) Atık üreticilerinin göndermekle yükümlü olduğu bir önceki yılın bilgilerini içeren, bu Tebliğin Ek-1’inde yer alan tehlikesiz ve inert atık beyan formu ve bu Tebliğin Ek-2’sinde yer alan geri kazanım tesisinin göndermekle yükümlü olduğu tehlikesiz ve inert atık geri kazanım formunu değerlendirerek, bu Tebliğin Ek-1’inde yer alan tehlikesiz ve inert atık beyan formunu her yılın Mart ayında elektronik ortamda Bakanlığa göndermekle

             yükümlüdür.

             Tehlikesiz ve inert atık üreticisinin yükümlülükleri

             MADDE 8 – (1) Tehlikesiz ve inert atık üreticisi;

             a) Tehlikesiz ve inert atık üretimini en az seviyeye indirecek şekilde gerekli tedbirleri almak, tesisinden kaynaklanan tehlikesiz ve inert atıkların geri kazanımına yönelik atık yönetim planı hazırlamak ve hazırlanan yönetim planını uygulamakla,

             b) Tehlikesiz ve inert atıkların tesis sınırları içinde veya sanayi bölgelerinde belirlenecek alanlarda, sızdırmaz, emniyetli konteynır ve benzeri içerisinde veya geçirimsizliği sağlanmış alanlarda (üstlerini sundurma ve benzeri yapılarla kapatarak) geçici olarak muhafaza etmekle, atıkların muhafaza edildiği kapların üzerinde tehlikesiz atık veya inert atık ibaresi ve atık koduna yer verecek şekilde bu Tebliğin 10 uncu maddesinde istenilen şartlara uygun olarak geçici depolamakla,

             c) Bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak geri kazanım tesislerine gönderilmeden önce, kendi atıklarını gerekli tedbirleri alarak fiziksel, kimyasal veya biyolojik işlemlerle geri kazanım tesislerine uygun hale getirmekle veya atığını geri kazanım tesisine atık hazırlamak amacıyla kurulmuş ön işlem yapan çevre lisansı alan tesislere göndermekle, bakiye atık oluşuyor ise uygun şekilde çevre lisansı alan geri kazanım tesisine göndermekle veya gönderilmesini sağlamakla,

             ç) Ürettiği tehlikesiz ve inert atıkları kendisi geri kazanıyorsa ilgili kayıtları tutmakla, bu Tebliğin Ek-2’sinde yer alan tehlikesiz ve inert atık geri kazanım formunu düzenlemekle, bu formu elektronik ortamda ve yazılı olarak il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle, belgeleri beş yıl boyunca saklamakla ve istendiği takdirde ilgililere sunmakla,

             d) Bu Tebliğin Ek-1’inde yer alan tehlikesiz ve inert atık beyan formunu her yıl ocak ayında bir önceki yıla ait bilgileri elektronik olarak doldurmak, onaylı çıktısı ile birlikte il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle ve beş yıl boyunca bir nüshasını saklamakla,

             e) Tehlikesiz ve inert atıkların kaza sonucu veya kasti olarak dökülmesi ve bunun gibi olaylar sonucu meydana gelen kirliliğin önlenmesi amacıyla, atığın türüne bağlı olarak olayın olduğu andan itibaren en geç bir ay içinde olay yerinin eski haline getirilmesini sağlamak ve bununla ilgili tüm harcamaları karşılamakla

             yükümlüdür.

             Tehlikesiz ve inert atık geri kazanım yapanın yükümlülükleri

             MADDE 9 – (1) Geri kazanım yapan;

             a) Tesislerini bu Tebliğde belirlenen standartlara uygun olarak yapmakla, bu maksatla çevre lisansı almakla ve tesisi işletmekle,

             b) Personel eğitimini yapmakla, acil tedbir planlarını hazırlamakla,

             c) Tesiste geri kazanımı yapılan tehlikesiz ve inert atıklarla ilgili olarak bu Tebliğin Ek-2’sinde yer alan tehlikesiz ve inert atık geri kazanım formunu düzenlenmekle, bu formu elektronik ortamda ve yazılı olarak il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle, belgeleri beş yıl boyunca saklamakla ve istendiği takdirde ilgililere sunmakla,

             ç) Tesisin işletilmesi ile ilgili her bölümün işletme planını yaparak uygulamakla,

             d) Atığın tesise girişinde, atığın tehlikesiz ve inert atık geri kazanım formunda belirtilen atık tanımına uygunluğunu tespit etmekle,

             e) Tehlikesiz ve inert atık geri kazanım formu olmaksızın atık kabul etmemekle,

             f) Kabul ettiği tehlikesiz ve inert atık geri kazanım formunu onaylamakla ve otuz gün içinde üreticiye göndermekle, yılsonunda ise bu formların onaylı bir suretini il çevre ve orman müdürlüğüne sunmakla,

             g) Tehlikesiz ve inert atık geri kazanım formu ile ilgili olarak üretici ile arasında uyuşmazlık çıkması halinde, bu uyuşmazlık giderilemezse on beş gün içinde, uyuşmazlığı Bakanlığa bildirmekle,

             ğ) Acil tedbirlerle ilgili eğitimli personel bulundurmakla ve acil durum söz konusu olduğu zaman Bakanlığa bilgi vermekle ve gerekli tedbirleri almakla,

             h) Tesisin risk taşıyan bölümlerinde çalışan personelin her türlü güvenliğini sağlamakla,

             ı) Tesisin işletilmesi ile ilgili Bakanlığın öngördüğü işleri yapmakla,

             i) Tesisin kapatılması durumunda tesisin kapatılmasına ilişkin planı hazırlayarak otuz gün önce Bakanlığa sunmakla,

             j) Geri kazanım işlemlerini yapan kişi, kurum ve kuruluşlar, atık türü ve atığın kod numarası, atık miktarı, atığın kaynağı, gönderildiği tesis, taşıma şekli ve geri kazanım yöntemi gibi bilgileri içeren veri kayıt sistemini oluşturmakla, yıllık raporlarını il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle ve beş yıl boyunca saklamakla

             yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tehlikesiz ve İnert Atıkların Geri Kazanımına İlişkin Hükümler

             Geçici depolama

             MADDE 10 – (1) Ayda 3000 (üçbin) kilogramdan az tehlikesiz ve inert atık üreten atık üreticisi; atıklarını geri kazanıma kadar gerekli tedbirleri alarak bir yılı geçmemek üzere, atığın durumuna göre zemin geçirimsizliğini sağlayarak ve üzerini kapatarak depolayabilir. Bu durumda atıkların yağmur veya yüzey suları ile temasından meydana gelebilecek kirliliğin önlenmesi için bu suların drenajı amacı ile ızgara ve kuşaklama kanalları ve benzeri toplama sistemleri oluşturulur.

             Geri kazanım

             MADDE 11 – (1) Tehlikesiz ve inert atıkların ekonomiye katkı sağlamak ve nihai bertarafa gidecek atık miktarının azaltılması amacıyla, geri kazanılması esastır.

             (2) Üretim tesislerinden ve ürünlerin kullanımından kaynaklanan tehlikesiz ve inert atıkların geri kazanımının hedeflenmesi durumunda; atığın genel özellikleri, proses, elde edilecek ikincil ürünün özellikleri ve bu ürünün kullanılabilirliğini içeren rapor, Ek-3’te istenen hususları içeren teknik uygunluk raporu ve Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında istenilen bilgi ve belgelerle birlikte Bakanlığa sunulması gerekmektedir.

             (3) Aynı zamanda ikincil ürünün piyasada tüketim malzemesi olarak kullanılabilmesi için atık geri kazanım tesislerini kurmak ve işletmek isteyen gerçek ve/veya tüzel kişiler, bu Tebliğde belirlenen esaslar doğrultusunda, ürün standardı, ürünlerinin satışa uygunluğu ve piyasadaki denetimi ile ilgili izni, ilgili kurumlardan almak kaydı ile Bakanlıktan çevre lisansı almakla yükümlüdür.

             Geri kazanım tesisleri için özel şartlar

             MADDE 12 – (1) Geri kazanım tesislerinde;

             a) Atıkların tesise girişte kontrolünün yapıldığı kabul ünitesi ve geçici stoklama sahası yer alır. Stoklama sahasının zemin geçirimsizliği, beton veya benzeri malzeme ile sağlanacak, yağmur ve yüzey sularının drenajı için tedbirler alınır.

             b) Tesis genelinde oluşacak yağmur suları yıkama ve benzeri atık sulardan ayrı toplanır. Yıkama ve benzeri atık sular 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nde yer alan sınır değerlere uygun şekilde arıtılır.

             c) Tesise kabul edilen atığın kaynağı, miktarı, taşınım türü ve geri kazanım yöntemi gibi bilgileri içeren veri kayıt sistemi oluşturulur.

             ç) Gürültü, toz gibi kirleticilere karşı ilgili yönetmeliklerde tanımlanan sınır değerlere uyulur.

             d) Tesis çevresi çit veya duvarla çevrilecek ve bu alana personel harici kişilerin izinsiz girmesi önlenir.

             (2) Metal hurdaları ergiterek işlem yapan sanayiciler ile metal hurdayı parçalamak ve boyutlarını küçültmek suretiyle kalitesini ve yoğunluğunu arttırmak amacıyla hurda metal işleme ve metal ön hazırlama tesisleri için ilave olarak;

             a) Tesiste değirmen (mekanik parçalayıcı-öğütücü) veya makas ünitelerinin olması,

             b) Yıllık kapasitenin 50.000 ton ve üzerinde olması, bunun sanayi kapasite raporuyla belgelenmesi,

             c) Tesisin bulunduğu alanın en az 20.000 metrekare olması,

             ç) Tesis girişinde araçları ve yüklerini kontrol edecek özellikte radyasyon ölçüm cihazı ve ilgili ölçümleri yapmaya yeterli (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından eğitim sertifikalı) personel bulundurulması,

             d) Demir dışı hurda metal işleme ve ön hazırlama tesisleri için yıllık kapasitenin 3.000 ton ve üzerinde olması, bunun sanayi kapasite raporuyla belgelenmesi,

             e) Demir dışı hurda metal işleme ve ön hazırlama tesisleri için tesisin bulunduğu alanın en az 5.000 metrekare olması

             koşulları sağlanır.

             (3) Bakanlık, geri kazanım tesisinin durumu ve kapsamına göre istenen asgari şartların yanında başka şartlar istemeye yetkilidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tehlikesiz ve İnert Atık Geri Kazanım Tesislerine Çevre Lisansı Verilmesi ile

İlgili Hükümler

             Geri kazanım tesislerine çevre lisansı verilmesi

             MADDE 13 – (1) Tehlikesiz ve inert atık geri kazanım tesisi kurmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin çevre lisansı alması zorunludur. Çevre lisansı alınması işlemlerinde Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Söz konusu Yönetmeliğin Ek-3C sinde yer alan Teknik Uygunluk Raporunda, bu Tebliğin Ek-3'ünde verilen bilgi ve belgelerin bulunması zorunludur.

             (2) Birbirini tamamlayan ve benzer teknoloji kullanan kompleks tesis üniteleri, çevre lisansı alma açısından tek ünite sayılır.

             (3) Çevre lisansı almış olan tehlikesiz ve inert atık geri kazanım tesisleri işletmecileri tesisin işletme koşulları, tesisle ilgili ölçümler ve mevzuata uygun çalıştığına ilişkin bilgi ve belgeleri içeren raporları yıllık periyotlarda il çevre ve orman müdürlüğüne sunmakla yükümlüdür. İl Çevre ve Orman Müdürlükleri bu raporları değerlendirerek Bakanlığa sunar.

             (4) Geri kazanım tesislerinden elde edilecek ikincil ürünün özellikleri ve bu ürünün kullanılabilirliğini içeren teknik bir raporun çevre lisansı için istenen belgelerle birlikte Bakanlığa sunulması gerekir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Diğer Hükümler

             Denetim

             MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamına giren bütün faaliyetlerin, bu Tebliğe ve diğer çevre mevzuatına uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir.

             Yürürlük

             MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             Yürütme

             MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

EK-1

EK-2

Not: Bu form üç (3) nüsha halinde düzenlenerek birer nüshası atık üreticisinde ve geri kazanım tesisinde bulunacaktır. Geri kazanım tesisi 3 üncü nüshaları saklayıp yılsonunda il çevre ve orman müdürlüğüne sunmakla yükümlüdür.

EK-3

Not: Müracaat dosyasında bulunan evrakların her sayfası imzalı ve kaşeli olacaktır.

1 Alınan Çevre Lisansı ile Atık ithalatı yapılacaksa geri kazanılacak atıkların G.T.İ.P. numaraları verilmelidir.